Các mẹo vặt khác

Chúc mừng bạn đã vượt cạn thành công! Chúc mừng “Mẹ tròn con vuông” và đặc biệt là chúc mừng “Mẹ Đẹp Bé Khỏe” – hạnh phúc bền lâu.

Chắc hẳn lúc này, vòng tay của Mẹ, nhất là người Mẹ lần đầu có con, vẫn còn lỏng lẽo, vẫn còn lúng túng lắm! Nếu như lúc mang thai bạn lo lắng mong chờ một phần thì lúc này bạn hạnh phúc, bối rối, luống cuống với cả đôi tay của chính mình gấp nhiều phần hơn thế nữa! Bé có đủ ấm không? Bé có đủ no không? Sữa Mẹ có đủ nhiều không? Không biết có bao nhiêu câu hỏi mà cho dù trước đây bạn có tìm hiểu kĩ bao nhiêu, nhiều bao nhiêu thì bây giờ dường như bạn vẫn cảm thấy thiếu, bạn cần hỏi 1 ai đó, bạn cần nghe thêm 1 ai đó, bạn cần biết có bao nhiêu người giống như bạn, họ đã làm thế nào … Hãy chia sẻ với Mẹ Đẹp Bé Khỏe, hãy để chúng tôi, những người đã từng làm cha mẹ, những người có con trai, con gái, những người có chuyên môn và cập nhật kiến thức từ rất nhiều nguồn (không chỉ riêng sách vở) đồng hành cùng bạn! Vâng, chúng tôi sẽ đồng hành cùng các bạn như chúng tôi đã và đang làm những gì tốt đẹp nhất cho trẻ em Việt Nam, cho một thế hệ mới ở Việt Nam.

Mẹ Đẹp Bé Khỏe rất tự hào cùng bạn bắt đầu hành trình chăm sóc bé yêu ngay từ những ngày đầu này.

Các mẹo vặt khác:

1)Mồ hôi: các em bé rất nhiều mồ hôi, bé cần phải được quấn tã, hoặc chăn nhưng lại có rất nhiều mồ hôi dễ gây viêm phổi. Vì vậy, luôn phải có thói quen kiểm tra đầu tóc, cổ, gáy và lưng bé, lau bằng khăn khô liên tục tránh mồ hôi bé thấm ngược gây viêm phổi. Nếu trót ngủ quên bất chợt tỉnh dậy thấy lưng áo con ướt thì cần tắt điều hòa và thay áo ngay cho con.

2)Điều hòa: thường để 290, nhưng có lúc nhiệt độ phòng cũng xuống tới 260, phải chỉnh điều hoà lên 300. Luôn theo dõi và chỉ để nhiệt độ phòng ở 280 là vừa. Không bao giờ để quạt và điều hoà thốc thẳng vào người bé. Trước khi tắm cho bé nên tắt điều hòa, mở cửa phòng trước 30 phút để bé quen dần với nhiệt độ bên ngoài rồi mới được tắm cho bé. Thêm nữa, nếu gia đình dùng điều hoà thì phải thường xuyên nhỏ mũi cho con bằng nước muối sinh lý để con đỡ bị khô mũi, nếu không thì nên dung máy tạo độ ẩm hoặc để một thau nước ngay bên dưới điều hòa.

3)Mọc răng: vào ngày thứ 100 (nhớ phải đúng 100 nhé), các mẹ lấy lá hẹ đâm nát cho ra nước xong lấy nước đó rơ nướu răng cho bé đảm bảo sau này khi bé mọc răng không bị hành nóng sốt.

4)Gèn mắt: Trẻ con mới sinh hầu như bé nào cũng bị gèn mắt, nếu nhẹ thì sẽ tự khỏi, chỉ cần vệ sinh sạch sẽ hàng ngày bằng bông gòn thấm nước lọc là khỏi (theo như bác sĩ dặn). Còn nếu bị nặng, thì khi khám định kỳ cho bé, nếu thấy cần thiết bác sĩ sẽ kê cho Lọ thuốc rửa/nhỏ mắt.

5)Khóc nhiều: Trẻ khóc nhiều làm mẹ luôn cho rằng mình thiếu sữa. Thực ra khi trẻ khóc có nhiều nguyên nhân:

Cụ thể như sau:

–          Trẻ bị bệnh: cần đưa trẻ đi khám.

–          Trẻ tạm thời tăng trưởng nhanh, yêu cầu nhiều sữa hơn, điều này hay xảy ra lúc 2-3 tháng tuổi: cần thiết cho trẻ bú nhiều lần và mẹ cũng phải ăn nhiều hơn. Chỉ sau vài ngày, sữa mẹ sẽ tiết đủ nhu cầu của trẻ. Không nên cho trẻ bú bình vì như thế sẽ làm trẻ bú mẹ ít đi, dẫn đến sữa mẹ càng không đủ cho trẻ.

–          Trẻ bị “colic”: đó là những cơn khóc không rõ nguyên nhân, trẻ chỉ khóc trong một thời gian nhất định thường là chập tối, kéo dài 1-2 giờ, sau đó tự nín. Khi nghĩ đến điều này phải loại trừ trẻ không bị bệnh, trẻ không bú bình, bú mẹ tốt và trẻ tăng cân bình thường. Khi chắc chắn trẻ khóc do “colic” thì bà mẹ yên tâm là không phải do mình thiếu sữa, cần tiếp tục cho trẻ bú mẹ bình thường. Bế trẻ lên lấy tay, áp sát bụng trẻ, có thể để ba bế trẻ lên và áp bụng trẻ vào vai mình. Một thời gian trẻ sẽ hết. Không nên chọn cách cho bú bình vì lý do này.

–          Có thể trẻ bị dị ứng sữa bò do mẹ uống. Nếu mẹ ngưng sữa bò mà trẻ nín thì mẹ nên cữ sữa bò. Còn nếu mẹ ngưng uống sữa bò mà trẻ vẫn khóc thì không phải nguyên nhân này, mẹ vẫn có thể uống sữa bò bình thường.

–          Trẻ khóc nhiều có thể do “cá tính” của trẻ, thích được ẵm bồng, thích được nâng niu. Với trẻ này cần luyện tập một cách từ từ.

Như vậy trẻ khóc có nhiều nguyên nhân chứ không phải là mẹ thiếu sữa. Cần tìm nguyên nhân để có cách giải quyết đúng nhất. Không nên cho trẻ bú bình trước khi tìm nguyên nhân.

6)Trớ, ợ sữa & thức ăn:

Trẻ con mới đẻ ruột thẳng nên rất dễ bị trớ. Một cách thế này, gấp một cái khăn bông sau đó đặt ở dưới đệm phía đầu bé, vì tấm đệm cũi cứng nên tấm đệm sẽ dốc xuôi thoai thoải về phía dưới chân bé. Bé ăn no nằm ngủ ở tấm đệm hơi dốc nghiêng như vậy sẽ ngủ ngon hơn vì sữa không bị sặc lên. Trong bệnh viện ở Nhật lúc sinh có những nôi dốc như vậy để dành riêng cho những bé hay bị nôn trớ.

Ăn xong thì nên bế vác hoặc cho bé ngồi vào đùi, vỗ lưng để giúp bé ợ hơi, hạn chế trớ, cũng có thể đừng cho bé ăn no quá.

7)Ngủ hay vặn mình & bị giật mình thức giấc:

Đúng là khi ở trong viện, bé nằm ngủ không bị chèn xung quanh, nhưng họ có đắp 1 chăn dày để giữ ấm và bé cũng ko bị giật mình. Khi về nhà, trong 2 tháng đầu cũng nên chèn cho bé, rồi bỏ bớt dần dần vì là khí hậu ở Sài Gòn luôn nóng, chèn nhiều sẽ rất nóng, làm cho bé thêm khó ngủ. Hoặc thử đặt bé nằm nghiêng, bé sẽ dễ ngủ say và không bị giật mình.

Để bé bớt giật mình, bạn quấn bé trong khăn mỏng hoặc tã vuông, rồi chèn gối con ở hai bên, gấp một khăn lông lớn hoặc chăn mỏng đặt lên ngực và bụng bé.

Một lý do nữa khiến bé hay giật mình là bé ngủ không ngon, mà nguyên nhân ngủ không ngon có thể là trời nóng hoặc bỉm khó chịu, vì vậy tạo một không gian dễ chịu mát mẻ bé sẽ ngủ ngon hơn.

8)Cách chữa 1 số bệnh trẻ em: Nên chọn một phòng khám cố định, bác sĩ chuyên khoa nhi gần nhà. Ngoài ra cũng có thể chú ý tự điều trị một số bệnh lý thông thường mà trẻ hay mắc phải

8.1)       Táo bón: Sau khi bú xong, cho bé uống nước lọc nấu chín bằng muỗng (y học ngày ngày thì khuyên nên cho bé bú mẹ hoàn toàn ít nhất là trong 5 tháng đầu, khi bé còn bú mẹ hoàn toàn thì bé bị táo bón mạ chỉ cần điều chỉnh chế độ ăn uống của mình them nhiều chất xơ), khi bé bắt đầu tập ăn dặm thì cho uống ít nước cũng giữ cho miệng được sạch nữa ít bị đóng “ke” ở răng.

Nếu trẻ bị bón, nên chữa dứt điểm ngay từ nhỏ, để tránh cho chứng táo bón trở thành kinh niên. Ngoài nước lọc, còn có loại trà mugi của Nhật có thể dung cho trẻ ngay sau khi sinh, nhưng trẻ bú sữa công thức chứ không bú mẹ hoàn toàn thì rất dễ bị táo bón, nên trẻ uống kèm trà mugi cũng là cách giảm táo bón và làm sạch lưỡi.

8.2)       Sổ mũi: bị sổ mũi thì ngoài thuốc bác sĩ cho có một thứ hay dùng là dụng cụ hút mũi loại có một lọ nhỏ đầu cắm hai ống rất tốt và dễ vệ sinh, bác sĩ Nhật cũng khuyên chỉ nên dùng dụng cụ hút mũi thôi nhưng cũng đừng quá lạm dụng, và nhất là càng không nên quá lạm dụng thuốc.

8.3)       Cứt trâu: lấy dầu em bé (baby lotion), loại vẫn dùng để matxa cho bé, bôi lên vùng bị cứt trâu trước khi tắm khoảng 5 phút (nếu bôi vào đầu em bé trước khi tắm lâu quá em bé dễ bị lạnh thóp) để cứt trâu mềm và dễ bong ra, sau đó gội sạch lại bằng dầu gội đầu của bé, làm như vậy liên tục 3 ngày. Hoặc hoà ít muối tinh vào nước rồi gội đầu cho bé, chỉ khoảng mấy ngày là sạch, sau đó thì khi nào tắm gội cũng cho ít muối vào, chỉ khoảng 1 thìa nhỏ cà phê thôi, vừa sát trùng lại có thể giữ cho bé cảm giác mát mẻ lâu hơn.

9)Chích ngừa: chưa tìm được thông tin phù hợp ở VN

10)   Những chú ý cần tránh khi chăm sóc bé sơ sinh:

Đang ở trong bụng mẹ ấm áp và an toàn, nên khi ra với thế giới bên ngoài ồn ào và phức tạp, khả năng thích ứng của em bé mới chào đời rất kém. Để em bé sơ sinh nhanh chóng hòa nhập được với hoàn cảnh mới và lớn lên mạnh khỏe, sự chăm sóc đúng cách của người lớn là vô cùng quan trọng. Các bậc cha mẹ cần thay đổi một số cách làm truyền thống đã được khoa học chứng minh là sai lầm dưới đây:

1. Quấn bé quá chặt

Ngay khi em bé vừa được sinh ra, nhiều bà mẹ thường dùng vải, chăn quấn chặt tay chân và quanh người bé vì sợ bé giật mình hay khi lớn lên chân bị vòng kiềng… Thực ra cách làm này rất phi khoa học. Những lớp vải quấn chặt sẽ khiến em bé không được tự do hoạt động, hít thở khó hơn, đồng thời còn cản trở quá trình trao đổi chất của da và ảnh hưởng đến sự phát triển bình thường của hệ thống thần kinh.

2. Cắt tóc máu nhiều lần

Nhiều người lớn cho rằng việc thường xuyên cắt tóc máu sẽ kích thích tóc bé mọc nhanh và đen hơn. Việc mọc nhanh hơn thì có thể, nhưng chưa chắc đã đen vì việc này phụ thuộc vào di truyền từ cha mẹ. Hơn nữa, da đầu em bé rất mỏng, việc cắt tóc nếu không cẩn thận sẽ gây xước da, dẫn đến nhiễm trùng.

3. Thoa phấn rôm sau khi tắm

Sau khi tắm xong cho bé, nhiều cha mẹ có thói quen thoa phấn rôm vào những nếp gấp trên cơ thể như cổ, nách, bẹn… Cách làm này không phải lúc nào cũng tốt cho bé. Nếu những vùng da này chưa được lau khô hẳn, phấn dễ bị bết và dính lại ở đó, khiến da không “thở” được. Ngoài ra, nếu thoa phấn rôm cho bé trong mùa hè, mồ hôi ra hòa với phấn rôm sẽ bít lỗ chân lông, gây nên hiện tượng dị ứng hoặc dân gian vẫn gọi là “hăm”.

4. Căn giờ cho bú 3 tiếng 1 lần

Về lý thuyết, sữa mẹ sẽ tiêu hóa sau khi vào dạ dày bé chừng 3 tiếng, nên việc cho bé bú 3 tiếng 1 lần là hợp lý. Nhưng không nên căn giờ một cách máy móc, vì mỗi đứa trẻ có nhu cầu khác nhau, thậm chí 1 đứa trẻ ở từng thời điểm khác nhau cũng có nhu cầu khác nhau. Vì thế việc cho bú theo nhu cầu không những có thể thỏa mãn nhu cầu dinh dưỡng của bé mà còn giúp người mẹ thường xuyên cảm nhận được sự kích thích khi bé bú, nhờ đó sữa tiết ra nhiều hơn và đặc hơn. Tuy vậy cũng không nên cho bé bú “vặt” vì như vậy sẽ ảnh hưởng đến giấc ngủ, nhất là về đêm của bé.

5. Làm sạch lớp “gây”

Khi em bé mới sinh ra, trên toàn thân được bao phủ bởi một lớp màu trắng, dân gian hay gọi là chất “gây”. Theo quan niệm của người lớn tuổi, cần tẩy bỏ lớp “gây” cho bé. Tuy nhiên, ngoài những nơi “gây” phủ dày hoặc ở bẹn, cổ, nách cần làm sạch để tránh gây hại cho da thì những nơi khác đều không nên gột bỏ. Nguyên nhân là do sau khi bé ra khỏi môi trường bụng mẹ, lớp “gây” đi theo sẽ giúp bảo vệ da chống lại những tác động của không khí bên ngoài. Nhất là trong mùa đông, môi trường bên ngoài không ấm như bụng mẹ, khi sinh ra bé dễ bị nhiễm lạnh hơn; lúc đó lớp “gây” bao phủ bên ngoài giúp nhiệt lượng trong cơ thể bé không bị tán phát, nhờ đó bé duy trì được thân nhiệt của mình.

6. Dùng mật ong cho bé

Theo cách làm “cổ truyền”, người lớn thường dùng mật ong vệ sinh khoang miệng cho bé để chống nấm (hay còn gọi là “tưa”). Tuy nhiên rất nhiều trẻ bị dị ứng với phấn hoa nên cũng dị ứng với mật ong, hậu quả là bị sưng phần lưỡi, thậm chí cả mặt sau khi được đánh “tưa”. Vì vậy, khi chưa xác định được bé có dị ứng với mật ong hay không thì nên thận trọng trong việc vệ sinh khoang miệng và tốt nhất là tuyệt đối không dùng mật ong cho trẻ dưới 1 tuổi.

 Góp nhặt thêm

Chăm sóc trẻ sơ sinh, việc tưởng chừng đơn giản nhưng nhiều lúc do vô tình cha mẹ đã mắc sai lầm trong việc chăm sóc trẻ. Sau đây là 5 nhắc nhở của các chuyên gia:

1. Để trẻ ngủ một mạch suốt đêm

Nhiều bác sĩ khoa nhi thừa nhận rằng không hiếm các trường hợp cha mẹ để cho trẻ ngủ li bì một mạch trong những đêm đầu tiên từ bệnh viện trở về nhà. Thực ra đây là một sai lầm thường gặp của các bậc cha mẹ.

Các bác sĩ nhi khoa cũng đồng tình cho rằng cha mẹ nên đánh thức trẻ dậy và cho chúng ăn 4 giờ/lần. Trẻ sơ sinh cần có thời gian để làm quen với môi trường sống mới, chính vì thế thời gian đầu chúng thường ngủ nhiều (phần lớn thời gian trong ngày). Cha mẹ cần phải đánh thức bé dậy thường xuyên, để cho bé ăn, tắm rửa vệ sinh…trong ít nhất 2 tuần đầu để bé làm quen với nhịp sinh học mới.

Trẻ sơ sinh nếu ngủ quá nhiều mà không được ăn sẽ bị mất nước và có thể dẫn tới bệnh vàng da.

2. Không cho ăn đúng nhu cầu

Các bác sĩ nhi khoa cũng cho hay cha mẹ thường mắc phải sai lầm khi cho bé ăn theo một công thức và lịch trình khắt khe. Nhiều bà mẹ nếu đã quy định trẻ phải ăn nửa chén sữa mỗi lần thì sẽ bằng mọi cách cho chúng ăn bằng hết mới thôi, nếu đã quy định trẻ phải bú mẹ trong vòng 10 phút thì bằng mọi cách ấn ti vào miệng trẻ…Thực ra đó là một điều hoàn toàn sai lầm vì còn phụ thuộc vào nhu cầu của trẻ…

Chính sự thúc ép của cha mẹ khiến cho trẻ no quá mà trớ hay có các triệu chứng chán ăn ở các bữa sau.

3. Cho trẻ sơ sinh ra chỗ đông người

Một trong những hành động sai lầm thường gặp ở các bậc cha mẹ khi mới có con là thường mang con ra chỗ đông người để “trình diện” như trong lễ đầy tháng hay trong tiệc sinh nhật của một đứa trẻ khác. Có hai lí do để cha mẹ không nên làm điều này đó là:

Thứ nhất, sức đề kháng của trẻ sơ sinh chưa cao, chính vì thế cho trẻ ra chỗ đông người quá sớm có thể khiến trẻ bị nhiễm khuẩn. Điều này rất nguy hiểm vì bất kỳ loại vi khuẩn “xoàng nhất” cũng có thể tấn công trẻ sơ sinh.

Thứ hai, trẻ có thể bị sốt do nhiễm lạnh hoặc virus. Trong trường hợp này các bác sĩ vẫn thường quyết định cho trẻ nhập viện ít nhất là hai ngày với các triệu chứng sốt ở trẻ dưới 6 tuần tuối cho đến khi khẳng định được không có gì đe doạ đến trẻ.

4. Giam trẻ trong nhà

Không ít ông bố bà mẹ giam con trong nhà 24/24 trong vòng sáu tuần đầu để tránh nắng, gió…Thực ra đây là cũng là một ý tưởng sai lầm. Cha mẹ nên cho trẻ làm quen dần với môi trường xung quanh bằng cách cho trẻ ra ngoài trong tuần thứ hai. Tuy nhiên cần lưu ý không cho trẻ ra ngoài quá lâu, thời điểm thích hợp như khoảng 9 – 10h sáng hoặc khoảng 3h – 4h chiều khi đó thời tiết không quá lạnh và cũng không quá nóng. Không nên cho trẻ tới chỗ có quá đông người và nên mặc quần áo cho bé phù hợp với điều kiện thời tiết.

5. Cho trẻ nằm ngủ trên những bề mặt quá mềm

Nhiều bậc cha mẹ cứ tưởng rằng cho trẻ ngủ võng hay trên đệm mềm là bảo vệ con hay thậm chí vì “cưng” con quá mà cho chúng ngủ ngay trên người của mình. Đây thực sự là một sai lầm vì xương trẻ sơ sinh chưa phát triển hoàn chỉnh, rất mềm và rất dễ bị tổn thương. Cho trẻ nằm trên những bề mặt gồ ghề hay quá mềm có thể làm cong vẹo cột sống của trẻ.

 Kĩ năng chăm sóc trẻ sơ sinh:

Trẻ từ khi sinh ra đến 30 ngày được gọi là sơ sinh. Trẻ sinh ra đủ tháng khi tuổi thai từ đủ 37 tuần đến hết 41 tuần. Trẻ sơ sinh đủ tháng có cân nặng lúc đẻ trên 2,5 kg, chiều dài của bé trung bình 48 – 50 cm. Để trẻ được khỏe mạnh, nhân viên y tế cần hướng dẫn các bậc cha mẹ các phương pháp chăm sóc trẻ ngay từ lúc sơ sinh.

Đảm bảo điều kiện môi trường tốt cho trẻ

Trong tử cung của mẹ, thân nhiệt của trẻ luôn được ổn định nhưng ngay sau khi ra đời, trẻ đã bị mất nhiệt bởi nhiệt độ môi trường thấp hơn. Do vậy, trẻ sơ sinh cần được giữ ấm. Phòng trẻ nằm phải ấm (28 – 300C), thoáng, không có gió lùa.

Mẹ và bé nên tắm nắng sáng sớm mỗi ngày khoảng 15-20 phút (trước 9AM). Tắm nắng không những giúp trẻ có vitamin D để hấp thu tốt canxi trong sữa mà còn giúp nhanh chóng giảm vàng da. Các dụng cụ dùng cho trẻ như: thìa, cốc, bình sữa… phải rửa thật sạch, luộc nước sôi trước khi dùng để đảm bảo vệ sinh. Tã lót, quần áo, mũ, bao tay chân… của trẻ cần phải được giặt sạch phơi dưới nắng.

Chăm sóc da và rốn

Trẻ sơ sinh thường có hiện tượng vàng da sinh lý. Vàng da (kèm với tiểu vàng) bắt đầu xuất hiện vào ngày thứ 2, thứ 3 sau sinh, đạt đỉnh điểm vào ngày thứ 3, thứ 4, sau đó giảm dần.

Lớp chất “gây” bao phủ bên ngoài da trẻ trong ngày đầu mới sinh có vai trò giữ nhiệt và bảo vệ cho da trẻ. Do vậy, không nên tắm làm sạch chất “gây” trên da bé ngay sau sinh. Từ ngày thứ 2 trở đi, lớp chất “gây” này lại là môi trường rất thuận lợi cho khả năng nhiễm khuẩn da. Chính vì vậy mà sau khi ra đời từ 24-48 giờ, hàng ngày trẻ phải được tắm sạch. Chú ý, khi rốn trẻ chưa rụng thì lúc tắm tránh làm ướt rốn và sau khi tắm xong phải thay ngay băng rốn vô khuẩn cho trẻ.

Rốn của trẻ phải được chăm sóc kỹ từ lúc mới sinh đến khi rốn rụng. Không nên băng kín rốn vì băng kín rốn sẽ tạo môi trường tốt cho vi khuẩn gây nhiễm trùng rốn và chậm rụng rốn. Để hở rốn sau khi chăm sóc, quấn tã dưới rốn, rốn sẽ mau khô, nhanh rụng, ít nhiễm trùng. Cuống rốn sẽ rụng tự nhiên sau 7-15 ngày. Rốn mới rụng phải giữ khô sạch cho tới khi liền sẹo.

Dinh dưỡng cho mẹ và bé

Nên cho trẻ nằm cùng mẹ và cho bú càng sớm càng tốt. Trong vòng 30 phút sau sinh nên cho trẻ bú mẹ để tận dụng nguồn sữa non và các chất kháng khuẩn. Cho trẻ bú đúng tư thế sẽ giúp mẹ tiết nhiều sữa cho con. Người mẹ bế trẻ sao cho: Tư thế đầu và thân trẻ thẳng hàng, bụng trẻ áp sát bụng mẹ, mũi trẻ đối diện bầu vú mẹ, tay mẹ nâng đầu, vai và mông trẻ. Trẻ cần được bú nhiều lần trong ngày (ít nhất 8 lần), bú cả ban đêm. Người mẹ nên cho trẻ bú cả sữa đầu lẫn sữa cuối, không để sữa còn lại trong bầu vú; cho trẻ bú đều cả 2 bên, bú hết bên này mới chuyển sang bên kia, lần sau đổi bên. Phần lớn trẻ sau khi bú dễ bị trớ hoặc nôn ra sữa vừa bú. Để giảm bớt nôn trớ, sau khi trẻ bú, bế trẻ đứng 5-10 phút, đến khi trẻ ợ hơi xong mới cho trẻ nằm. Khi trẻ mới bú xong, tránh các thao tác thay tã hay quần áo vì dễ làm trẻ ọc sữa.

 Ngoài việc chuẩn bị các cơ sở vật chất để đón chào một thành viên mới chào đời, các bậc phụ huynh của bé còn phải trang bị cho mình vốn kiến thức để chăm sóc bé tốt hơn

1. Biết cách cho trẻ bú mẹ đúng

   “Sữa mẹ là thức ăn tốt nhất cho trẻ sơ sinh”. Đây không phải là quảng cáo mà là một chân lý mang nhiều bằng chứng khoa học và kinh tế nhất. Hiểu một cách đơn giản rằng, nếu bạn cho con mình sữa mẹ thì bạn đã mang cho con mình nguồn dinh dưỡng quí báu, tình yêu thương và sự an toàn. Những trẻ bú mẹ sẽ thông minh hơn, ít bệnh hơn. Do đó cần khuyến khích cho trẻ sơ sinh bú mẹ hoàn toàn, không dùng thêm thức ăn hay thức uống gì khác.

   Những việc bạn nên làm là: Cho trẻ bú mẹ càng sớm càng tốt, trong giờ đầu sau khi sinh, để tận dụng sữa non. Nếu trẻ không bú được thì hãy vắt sữa mẹ, đút trẻ bằng muỗng. Cho bú mẹ theo nhu cầu, càng lâu, càng nhiều càng tốt.

   Để tạo điều kiện cho việc cho bú mẹ tốt bà mẹ nên lựa nơi ngồi thoải mái, có thể ngồi tựa lưng hoặc nằm. Bế bé áp sát vào người mẹ, toàn thân trẻ được nâng đỡ (mông, lưng, vai, đầu), mặt trẻ cho hướng về vú mẹ. Cho môi trẻ chạm vào vú mẹ, chờ khi miệng bé há rộng sẽ cho trẻ ngậm vú. Hãy bảo đảm bé ngậm bắt vú tốt, tức bạn nhìn thấy môi dưới bé trề bật ra, quầng vú mẹ phía trên nhiều hơn phía dưới. Ở tư thế này mẹ thoải mái nên có thể ngồi hay nằm lâu cho trẻ bú, trẻ bú dễ dàng nên được dinh dưỡng đủ.

   Bà mẹ nên biết cách giữ gìn sức khỏe khi cho trẻ bú. Ăn uống đầy đủ, không kiêng cữ quá mức. Trước khi cho trẻ bú bà mẹ nên uống một ly sữa, uống thêm nước. Tranh thủ khi trẻ ngủ thì bà mẹ cũng ngủ, nghỉ ngơi thì mới có sức khoẻ chăm sóc bé.

   2. Biết cách giữ ấm và theo dõi thân nhiệt trẻ

   “Cơm no, áo ấm” là 2 nhu cầu thiết yếu của con người. Trẻ sơ sinh việc giữa ấm càng cực kỳ quan trọng. Thật vậy, trẻ có thể bệnh hoặc chết vì lạnh. Việc giữa ấm cho trẻ khá dễ dàng ngay cả mùa lạnh. Bạn chuẩn bị phòng ấm áp, đóng bớt cửa tránh gió lạnh lùa vào. Mặc quần áo cho trẻ đủ ấm. Đội nón, mang vớ cho trẻ. Cho bé nằm cạnh mẹ. Thay tả ngay khi ướt. Mẹ ôm bé vào lòng. Cho bé bú mẹ đầy đủ. Bạn có thể kiểm tra nhiệt độ trẻ hay sờ tay chân trẻ nếu thấy lạnh thì bạn nên áp dụng những biện pháp trên để làm trẻ ấm (mặc thêm quần áo, đắp thêm chăn, ôm trẻ vào lòng mẹ, cho bú mẹ…).

   3. Biết cách giữ vệ sinh cho trẻ

   a.    Rửa tay khi chăm sóc trẻ sơ sinh: Rửa tay là biện pháp đơn giản nhưng hiệu quả phòng nhiễm trùng sơ sinh. Bạn nhớ phải rửa tay bằng xà phòng trước và sau khi chăm sóc bé.

   b.    Tắm trẻ: Trước khi tắm bé bạn cần phải chuẩn bị đầy đủ quần áo, khăn lau, khăn tắm, xà phòng, nước ấm (đổ nước lạnh trước rồi pha nước nóng vào sau), phấn thoa, thuốc nhỏ mắt nhỏ mũi, bông ráy tai. Nơi tắm bé phải kín gió, ấm áp. Chọn xà phòng có độ kiềm thấp, dùng cho sơ sinh. Tắm bé từng phần. Dùng khăn mềm thấm nước ấm lau mắt bé trước, sau đó lau mặt, gội đầu, lau khô đầu. Sau đó bạn tắm nửa người trên cho bé, chú ý các nếp gấp cổ, nách, sau gáy, sau đó lau khô. Tắm tiếp phần dưới cơ thể, chú ý nếp bẹn, vùng hậu môn, sinh dục, lau khô bé. Mặc quần áo sạch, thoáng, ấm, nhỏ mắt, mũi và lau tai cho bé. Sơ sinh không nhất thiết phải tắm hàng ngày. Khi trời quá lạnh, bé không dơ quá thì có thể lau cho bé. Điều quan trọng là bạn tránh bé bị lạnh khi tắm.

   c.    Chăm sóc rốn: rốn là ngõ vào quan trọng gây nhiễm trùng sơ sinh. Bạn chăm sóc rốn hàng ngày với nước muối sinh lý hoặc dùng alcohol 700. Nhưng việc dùng dung dịch sát trùng như cồn sẽ làm rốn lâu rụng hơn nước muối sinh lý. Sau khi chăm sóc rốn, bạn nên để hở rốn sẽ làm rốn mau khô, dễ rụng. Quấn tả dưới rốn.

   d.    Chăm sóc mắt: Lau mắt bằng khăn mềm, thấm nước ấm. Nhỏ mắt bằng nước muối sinh lý.

   e.    Chăm sóc da: giữa phòng ấm, thoáng khí, mặc quần áo sạch, thoáng, thay tả khi ướt và tắm trẻ sẽ giữ da trẻ sạch, không nhiễm trùng.

   f.    Chăm sóc tư thế và tạo môi trường sống ấm áp, sạch sẽ: tránh trẻ lui tới nơi đông người, khói thuốc lá, người bị bệnh nhiễm trùng hô hấp. Luôn giữa phòng ấm áp, thoáng khí, các đồ dùng phải sạch để tránh lây nhiễm cho trẻ. Nên cho trẻ nằm đầu cao, nằm ngữa xen kẻ nằm nghiêng.

   4. Biết cách theo dõi và giải quyết những tình huống thường gặp

   a.    Ngoài việc hàng ngày lo và theo dõi việc ăn, bú, ngủ, tiêu, tiểu bạn cần quan tâm theo dõi xem bé có bị thở nhanh hay thở rút lõm ngực nặng không, bé có bị lạnh hay nóng quá không, da bé có bị vàng không, rốn bé có không hay bị chảy máu, mủ gì không, xem trẻ có bị ọc ói gì không.

   b.    Những việc cần làm khi trẻ khóc: cần xem bé có bị đói không, hãy cho trẻ bú. Khi trẻ no sẽ hết khóc. Xem trẻ có tiêu, tiểu gây ướt da, lạnh hay trẻ chưa đi tiêu, tiểu được. Kiểm tra, thay tả hay cho bé đi tiêu. Xem trẻ có bị lạnh hay nóng quá không. Tùy theo nhiệt độ môi trường và thân nhiệt trẻ bạn sẽ quyết định mặc thêm áo, quần, đắp thêm chăn hay cởi bỏ bớt ra. Bạn có thể kiểm tra trẻ xem có côn trùng chui vào cắn bé không, có vật gì như kim gút tụt ra đâm vào bé không. Bạn hãy dỗ dành bé, ôm bé vào lòng, ở nơi yên tĩnh. Nếu mọi cố gắng trên đều không dỗ nín được trẻ bạn nên gọi giúp đỡ hay mang trẻ đến cơ sở y tế.

   c.     Biết khi nào nên đưa trẻ đến cơ sở y tế:

   –  Bú kém, bỏ bú

   –  Thở nhanh hơn 60 lần/phút hoặc thở rút lõm ngực nặng

   –  Li bì.

   –  Sốt  hoặc hạ thân nhiệt

   –  Tiêu máu, ói máu

   –  Vàng da

   –  Rốn đỏ chảy máu, mủ

   –  Khóc thét bất thường.

   d.     Biết cách cho uống thuốc và nhớ lịch chủng ngừa tiếp theo:

   Nếu trẻ cần phải dùng thuốc, hãy chắc rằng bạn hiểu và thực hiện được các y lệnh ghi trên toa thuốc. Nếu không rõ, hãy hỏi lại. Không tự ý cho uống thuốc khi không có chỉ định của bác sĩ ngay cả thuốc bổ.

   Bạn nên nhớ lịch chủng ngừa tiếp theo để thu xếp mang bé chủng ngừa đúng hẹn.